Куды вядзе прабабуліна карта?

1 / 7

— Бабуля, глядзі: тут намаляваны наш комін, толькі ў яго ёсць ногі! — Алесь прысеў на кукішкі каля нізкай скрыні. Бабуля Вольга стаяла побач, трымаючы дзверцы гарышча, каб яны не зачыніліся. У яе шэрым світэры ўжо заблытаўся пылок павуцінкі. Хлопчык асцярожна разгарнуў жоўты ліст, знойдзены пад стосам старых ручнікоў. На ім былі дом, комін на тоненькіх ножках, тры сінія птушкі і дарожка, што вяла да чырвонага крыжыка. Унізе дробным роўным почыркам стаяла: «Для таго, хто ўмее пытацца». — Гэта карта тваёй прабабулі, — сказала бабуля. — І здаецца, яна вядзе недзе ў нашым доме.

Алесь так і прысвіснуў, але дарожка на карце раптам паблякла, нібыта яе нехта выцер гумкай. Засталіся толькі сінія птушкі. Хлопчык у зялёным світэры падсвяціў ліст маленькім жоўтым ліхтарыкам. У водбліску на краі карты праступіў малюнак напарстка. — Прабабуля не малявала абы-што, — сказала бабуля Вольга. — Паглядзім скрыню разам. Толькі не цягні нічога цяжкага сам.

2 / 7

Скрыня была вялікая, з цёмнага дрэва, з меднымі куткамі. Бабуля адчыніла вечка, а Алесь расклаў на падлозе стары ручнік, каб не згубіць знаходкі. Пад ваўнянай хусткай ён адшукаў латунны напарстак. На ім сядзелі тры маленечкія сінія птушкі — зусім як на карце. — Ім прабабуля Марыля ратавала маю сукенку перад школьным спектаклем, — засмяялася бабуля. — Я тады грала каралеву і так баялася, што ў мяне адарвецца рукаў, быццам без рукава каралеў не бывае. Алесь паклаў напарстак у палатняны мяшэчак на поясе, паднёс карту да яго — і дарожка вярнулася. Яна вяла ад коміна да намаляванай швейнай іголкі.

— Іголка ў нас дзе? — запытаўся Алесь. — Не ў скрыні, — адказала бабуля. — Прабабуля трымала свае важныя рэчы ў розных месцах, каб памяць не ляжала адной кучай. Яна сама так казала. Яны спусціліся ў калідор, дзе над вешалкай вісеў круглы люстэркавы паднос. За ім Алесь заўважыў вузкую шчыліну і кончык чырвонай стужкі. Бабуля зняла паднос, а хлопчык выцягнуў стужку. На ёй былі вышытыя тыя самыя птушкі.

3 / 7

— Гэтую стужку прабабуля прычапіла да майго партфеля, калі я пайшла ў першы клас, — бабуля дакранулася да вышыўкі кончыкам пальца. — Я казала, што ўжо вялікая і стужкі мне не трэба. А пасля знайшла яе ў кішэні ў дзень, калі заблукала ў школьным садзе. Я пазнала чырвоны колер і адшукала сваю брамку. Алесь скруціў стужку, схаваў да напарстка і прыклаў карту да мяшэчка. На паперы прарасла новая сцежка: яна выбегла з іголкі, нырнула пад намаляваны гадзіннік і спынілася каля малога чорнага ключыка.

Гадзіннік у гасцёўні якраз прабіў чатыры разы і пасля пяты раз — для важнасці, хоць ніхто яго пра гэта не прасіў. Алесь агледзеў паліцу пад ім. Там стаялі кнігі, гліняны певень і шкляны слоік з гузікамі. У самым нізе, пад сінім гузікам, хлопчык убачыў бліскучую птушыную галоўку. Ён высыпаў гузікі на сурвэтку, знайшоў маленькі жалезны ключык і паклаў у мяшэчак. — Гэта ключ ад чаго? — Бабуля нахмурылася, але не сумна, а так, як хмурацца перад разгадкай. — Прабабуля хавала ім мой ліст да марскога капітана. Я марыла ўцячы на карабель, бо мне не хацелася вучыцца множыць на сем.

Иллюстрация к странице 4 сказки «Куды вядзе прабабуліна карта?»

4 / 7

На карце з'явіўся не новы кавалак дарогі, а цэлая пляма, падобная да лесвіцы. Яна заканчвалася пад трыма сінімі птушкамі і чырвоным крыжыкам. Алесь ужо хацеў сказаць, што скарб, напэўна, зноў на гарышчы, але спыніўся. Усе тры знаходкі мелі птушак. Ён павярнуў карту бокам да ліхтарыка і ўбачыў: птушкі глядзяць не на крыжык, а на куток ліста. Там быў ледзь прыкметны знак — раскрыты альбом. — Бабуля, карта не да скарбу вядзе, — ціха сказаў ён. — Яна вядзе да таго, што прабабуля хацела захаваць.

Бабуля Вольга доўга глядзела на значок. Потым пляснула далонню па лбе. — У прабабулі быў сямейны альбом у блакітнай вокладцы. Калі дах рамантавалі, яна схавала яго, каб не запыліўся. І сказала: «Ключ трэба будзе шукаць не да замка, а да гісторыі». На гарышча яны вярнуліся разам. Бабуля падсунула ліхтарык бліжэй да сцяны, Алесь развярнуў карту на ручніку і выклаў на яе напарстак, стужку ды ключык. Сцежкі засвяціліся бледным сінім колерам і склаліся ў стрэлку да вузкага шафнага закутка за комінам.

5 / 7

Там стаяў плоскі драўляны куфар, які Алесь раней прымаў за звычайную дошку. На вечку былі тры выцертыя птушкі. Куфар апынуўся замкнёны. Хлопчык дастаў ключык з мяшэчка, але той быў надта малы для замка. — Дык навошта ён? — спытаў ён, і ў голасе ўжо закалацілася нецярплівасць. Тады ён заўважыў збоку маленькую адтуліну, не большую за гарошыну. Алесь уставіў ключык туды, павярнуў. У вечку нешта мякка шчоўкнула, і на медным кутку ад'ехала пласціна. Пад ёй выявілася лагчынка ў форме напарстка.

— Вось чаму яна намалявала іх разам, — выдыхнуў Алесь. Ён паставіў напарстак у лагчынку. З другога боку куфра паказалася вузкая прарэзка, у якую якраз лёг канец чырвонай стужкі. Хлопчык працягнуў яе праз прарэзку, і стужка нацягнулася, быццам чырвоны хвосцік паветранага змея. Куфар уздыхнуў векам. Бабуля прытрымала яго абедзвюма рукамі, а Алесь падсвяціў ліхтарыкам унутр.

Иллюстрация к странице 6 сказки «Куды вядзе прабабуліна карта?»

6 / 7

Там не было ні манет, ні кароны, ні нават цукеркі, якая ператварылася ў камень. Ляжаў блакітны сямейны альбом, перавязаны тонкай ніткай. На вокладцы прабабуля Марыля намалявала трох сініх птушак і напісала: «Каб дом помніў галасы». Алесь узяў альбом абедзвюма рукамі. Ён быў цяжкаваты не ад паперы, а ад таго, што ў ім, напэўна, хапала месцаў, дзе нехта смяяўся, губляўся, шыў рукаў каралеве або марыў пра карабель.

Иллюстрация к странице 7 сказки «Куды вядзе прабабуліна карта?»

7 / 7

Увечары альбом ляжаў на стале, а карта — побач, ужо без зніклых сцежак. Бабуля Вольга паказвала здымкі: вось маленькая яна ў кароне з фальгі, вось прабабуля з суровым выглядам прышывае гузік, а вось на кухонным парозе сядзіць худы паласаты кот і глядзіць так, нібыта яму вінныя за ўсе хатнія таямніцы. Алесь слухаў, круцячы ў пальцах напарстак. Перад тым як закрыць альбом, ён убачыў на апошняй старонцы новы малюнак: чатыры сінія птушкі ля дзвярэй у сад. І адна з іх трымала ў дзюбе зялёнае пяро.

Меню

Куды вядзе прабабуліна карта?

8 минут чтения

Куды вядзе прабабуліна карта?

Куды вядзе прабабуліна карта?

Вопросы после чтения

Как вам эта сказка?